Way of the Cross in Polish (Karol Miarka, 1912)

The Catholic prayer-book Bóg z tobą: książeczka do nabożeństwa dla Katolików (God with thee: a little prayer-book for Catholics) by Karol Miarka was published in the year 1912, at Mikołów. Therein, from pages 109-123, is found Droga krzyżowa (Way of the Cross), with devotional prayers. I am undertaking translation of this section of the book from Polish to English.

The format for each part will be so: i), reproduction of the original Polish text; ii), a Polish-to-English translation in side-by-side format, with a vocabulary list and commentary; iii), the resulting English rendering on its own.

All entries related to the Way of the Cross are found here.


DROGA KRZYŻOWA.

AKT SKRUCHY
przed wielkim ołtarzem.

O najlitościwszy Jezu! Tyś odbył tę Drogę krzyżową z tak wielką miłością, aby za mnie umrzeć, a ja tyle razy Cię odbiegałem (am) i obrażałem (am). W głębokiej pokorze klękam przed Boskim Twoim Majestatem i z skruszonem sercem błagam Cię o przebaczenie. Nie jestem wprawdzie godny (ą) Twej łaski, ale widok krzyża Twego napełnia mnie otuchą i pociechą. Odpuść mi grzechy moje i pozwól, abym Ci towarzyszył (a) w tej drodze.

O Jezu, kocham Cię z całej duszy, chcę żyć i umrzeć zawsze zjednoczony (a) z Tobą. Amen.

Idąc od jednej stacyi do drugiej, możesz mówić lub śpiewać:

Któryś cierpiał za nas rany, Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami!

Albo:

O dobry Jezu! przez Krew Twą i znoje,
Przepuść, ach! przepuść wszystkie grzechy moje.


DROGA KRZYŻOWA (WAY OF THE CROSS).

AKT SKRUCHY (ACT OF CONTRITION)
przed wielkim ołtarzem (before the great altar).

O najlitościwszy Jezu! (O most merciful Jesus!). Tyś odbył (Thou hast undertaken) tę Drogę krzyżową (this Way of the Cross) z tak wielką miłością (with love so great), aby za mnie umrzeć (to die for me),¬ a ja (whereas I) tyle razy (so many times) Cię odbiegałem (am)* (have turned away from Thee) i obrażałem (am)* (and would offend {Thee}). W głębokiej pokorze (in profound humility) klękam (do I kneel down) przed Boskim Twoim Majestatem (before Thy Godly Majesty) i z skruszonem sercem (and with penitent heart) błagam Cię (do I beseech Thee) o przebaczenie (for forgiveness). Nie jestem wprawdzie godny (ą)* (I am indeed not deserving) Twej łaski (of Thy grace), ale widok krzyża Twego (but the sight of Thy cross) napełnia mnie (filleth me up) otuchą i pociechą (with comfort and solace). Odpuść mi grzechy moje (forgive me my sins) i pozwól (and permit), abym Ci towarzyszył (a)* (that I may accompany Thee) w tej drodze (on this way).

O Jezu (O Jesus), kocham Cię (I cherish Thee) z całej duszy (with all {my} soul), chcę żyć i umrzeć (I will live and die) zawsze zjednoczony (a)* (ever united) z Tobą (with Thee). Amen (Amen).

Idąc (in going) od jednej stacyi (from the one station) do drugiej (unto the other), możesz mówić (thou mayest speak) lub śpiewać (or sing):

Któryś cierpiał za nas rany (Thou who wouldest suffer wounds for us), Jezu Chryste ({O} Jesus Christ), zmiłuj się nad nami! (have mercy on us!).

Albo (or):

O dobry Jezu! (O good Jesus!) przez Krew Twą i znoje (by Thy Blood and {Thy} tribulations),
Przepuść, ach! (Oh, allow to pass!) przepuść wszystkie grzechy moje (allow all my sins to pass).

Vocabulary: droga (f., way), krzyżowy (cross-), akt (m., act), skruchy (contrition-), przed (before), wielki (great), ołtarz (m., altar), litościwy (merciful), najlitościwszy (most merciful), odbyć (pf., to undertake), tak (so), miłość (f., love), umrzeć (pf., to die), tyle razy (so many times), odbiegać (pf., to turn away), obrażać (impf., to offend), głęboki (profound), pokora (humility), klękać (impf., to kneel down), boski (godly), majestat (m., majesty), skruszony (penitent), serce (n., heart), błagać (impf., to beseech), przebaczenie (n., forgiveness), wprawdzie (indeed), godny (deserving), łaska (f., grace), widok (m., sight), krzyż (m., cross), napełniać (impf., to fill up), otucha (f., comfort), pociecha (f. solace), odpuścić (pf., to forgive), grzech (m., sin), pozwolić (pf., to permit), towarzyszyć (impf., to accompany), kochać (impf., to cherish), cały (all), dusza (f., soul), chcieć (impf., to will), żyć (impf., to live), zawsze (ever), zjednoczony (united), iść (impf., to go), jeden (one), drugi (other), stacya (f., station), móc (impf., may), mówić (impf., to speak), śpiewać (impf., to sing), cierpieć (impf., to suffer), rana (f., wound), zmiłować się (pf., to have mercy), dobry (good), krew (f., blood), znój (m., tribulation), przepuścić (pf., to allow to pass), ach (oh), wszystek (all).

*The text in parentheses is put for the female reader, that she should replace the masculine ending of the word immediately preceding it with the feminine form; in this way, the female says not odbiegałem but odbiegałam; not obrażałem but obrażałam; not godny but godną; not towarzyszył but towarzyszyła; not zjednoczony but zjednoczona.

¬In the final English rendering below, to die for me is moved up to just after this Way of the Cross, for readability.


WAY OF THE CROSS.

ACT OF CONTRITION
before the great altar.

O most merciful Jesus! Thou hast undertaken this Way of the Cross to die for me with love so great, whereas I so many times have turned away from Thee and would offend Thee. In profound humility do I kneel down before Thy Godly Majesty and with penitent heart do I beseech Thee for forgiveness. I am indeed not deserving of Thy grace, but the sight of Thy cross filleth me up with comfort and solace. Forgive me my sins, and permit that I may accompany Thee on this way.

O Jesus, I cherish Thee with all my soul; I will live and die ever united with Thee. Amen.

In going from the one station unto the other, thou mayest speak or sing:

Thou who wouldest suffer wounds for us, O Jesus Christ, have mercy on us!

Or:

O good Jesus! by Thy Blood and Thy tribulations,
Oh, allow to pass! allow all my sins to pass.