On the comparative and superlative of Polish adjectives

The comparative form of a Polish adjective is this which equates to the -er form of an English adjective (richer, younger, stronger), whereas the superlative equates to the -est form (richest, youngest, strongest). Take, for instance, the Polish adjective bogaty (rich); this is its masculine nominative form. By replacing -y with -szy, the comparative is obtained: bogatszy (richer). By adding the prefix naj- to the comparative, the superlative is then obtained: najbogatszy (richest).

bogaty – bogatszy – najbogatszy
rich – richer – richest

Of course, the adjective bogaty comes also in its feminine nominative form bogata, and its neuter nominative form bogate; of bogata, the comparative is bogatsza and the superlative najbogatsza, whereas of bogate, the comparative is bogatsze and the superlative najbogatsze.

bogaty – bogatszy – najbogatszy
bogata – bogatsza – najbogatsza
bogate – bogatsze – najbogatsze

rich – richer – richest

At Sirach 13:2, we read in Polish: Nie bierz ciężaru ponad swoje siły i nie szukaj towarzystwa z możniejszym i bogatszym od siebie. Translated into English: Nie bierz ciężaru (take not any burden) ponad swoje siły (beyond thy strengths) i nie szukaj towarzystwa (and seek not any association) z możniejszym i bogatszym od siebie (with one mighter and richer than thee). The comparative bogatszy is here fallen into its instrumental position bogatszym, for it follows the preposition z (with), which requires the employment of the instrumental.

Take for a new example the Polish adjective młody (young):

młody – młodszy – najmłodszy
młoda – młodsza – najmłodsza
młode – młodsze – najmłodsze
young – younger – youngest

At 2 Chronicles 22:1, we read in Polish: Na jego miejsce mieszkańcy Jerozolimy obrali królem najmłodszego jego syna, Ochozjasza […]. Translated into English: Na jego miejsce (in his place) mieszkańcy Jerozolimy (the inhabitants of Jerusalem) obrali królem (appointed as king) najmłodszego jego syna, Ochozjasza […] (his youngest son Ochozias). The superlative najmłodszy has here taken its accusative and animate form najmłodszego.

Consider now another example, this time the Polish adjective stary (old):

stary – starszy – najstarszy
stara – starsza – najstarsza
stare – starsze – najstarsze
old – elder – eldest

At Genesis 10:21, we read in Polish: Również Semowi, praojcu wszystkich Hebrajczyków i starszemu bratu Jafeta, urodzili się [synowie]. Translated into English: Również Semowi (also unto Shem), praojcu wszystkich Hebrajczyków (the forefather of all the Hebrews) i starszemu bratu Jafeta (and the elder brother of Japheth), urodzili się [synowie] (were sons born). Now of Shem, the Polish name is Sem; it is found here in its dative position Semowi, meaning unto Shem. Given that Shem was the forefather of all the Hebrews and the elder brother of Japheth, so too must the Polish for forefather and elder brother fall into dative position: praojcu ({unto} the forefather) and starszemu bratu ({unto} the elder brother).

Take now the Polish adjective czysty (fine) for an example:

czysty – czystszy – najczystszy
czysta – czystsza – najczystsza
czyste – czystsze – najczystsze
fine – finer – finest

At Genesis 41:42, in the matter of Pharaoh’s setting of Joseph over the whole of Egypt, we read: kazał go oblec w szatę z najczystszego lnu. Translated into English: kazał go oblec (he bade array him) w szatę (in a garment) z najczystszego lnu (of the finest linen). The superlative najczystszy has here taken its genitive form najczystszego, for it follows the preposition z (of, from), which requires the employment of the genitive.

In various passages of the books of Moses, we read about najczystsza mąka (the finest flour). For instance, at Exodus 29:2, in the matter of the ordination of the priests, the Lord, in regard to the unleavened bread, the unleavened cakes mixed with oil and the unleavened wafers spread with oil, gives such order: Upieczesz je z najczystszej mąki pszennej […] (thou shalt bake them from the finest wheaten flour). The superlative najczystsza has here taken its genitive form najczystszej, for it follows the preposition z (of, from), which requires the employment of the genitive.

If the final consonant of the stem of an adjective is ł, n or g, a softening of the consonant occurs: ł becomes l; n becomes ń; g becomes ż:

miły – milszy – najmilszy
miła – milsza – najmilsza
miłe – milsze – najmilsze
pleasant – more pleasant – most pleasant

tani – tańszy – najtańszy
tania – tańsza – najtańsza
tanie – tańsze – najtańsze
cheap – cheaper – cheapest

długi – dłuższy – najdłuższy
długa – dłuższa – najdłuższa
długie – dłuższe – najdłuższe
long – longer – longest

Many Polish adjectives form their comparative with the ending -ejszy, -ejsza -ejsze, with a softening of the consonant. Take, for instance, silny (strong):

silny – silniejszy – najsilniejszy
silna – silniejsza – najsilniejsza
silne – silniejsze – najsilniejsze
strong – stronger – strongest

At Genesis 25:23, the Lord says to Rebekah: «Dwa narody są w twym łonie, dwa odrębne ludy wyjdą z twych wnętrzności; jeden będzie silniejszy od drugiego, starszy będzie sługą młodszego». Translated into English: «Dwa narody są w twym łonie (two nations are in thy womb), dwa odrębne ludy wyjdą z twych wnętrzności (two distinct peoples will come forth from thine entrails); jeden będzie silniejszy od drugiego (the one will be stronger than the other), starszy będzie sługą młodszego» (the elder will be servant of the younger).

Take now the example of the Polish adjective zamożny (affluent):

zamożny – zamożniejszy – najzamożniejszy
zamożna – zamożniejsza – najzamożniejsza
zamożne – zamożniejsze – najzamożniejsze
affluent – more affluent – most affluent

At Genesis 26:16, Abimelech says to Isaac: «Odejdź od nas, bo jesteś zamożniejszy od nas!». Translated into English: «Odejdź od nas (depart from us), bo jesteś zamożniejszy od nas!» (for thou art more affluent than we).

The Polish for numerous is liczny, whereas for powerful it is potężny; the comparative and superlative forms of these two adjectives are:

liczny – liczniejszy – najliczniejszy
liczna – liczniejsza – najliczniejsza
liczne – liczniejsze – najliczniejsze
numerous – more numerous – most numerous

potężny – potężniejszy – najpotężniejszy
potężna – potężniejsza – najpotężniejsza
potężne – potężniejsze – najpotężniejsze
powerful – more powerful – most powerful

At Exodus 1:9, the new king of Egypt says: «Oto lud synów Izraela jest liczniejszy i potężniejszy od nas […]». Translated into English: «Oto lud synów Izraela (so it is that the people of the sons of Israel) jest liczniejszy i potężniejszy od nas […]» (are more numerous and more powerful than we). The comparative forms liczniejszy and potężniejszy are masculine singular, for they accord with the masculine singular noun lud.

Also forming their comparative with the ending -ejszy, -ejsza -ejsze and a softening of the consonant are, for instance, ciepły (warm) and łatwy (easy):

ciepły – cieplejszy – najcieplejszy
ciepła – cieplejsza – najcieplejsza
ciepłe – cieplejsze – najcieplejsze
warm – warmer – warmest

łatwy – łatwiejszy – najłatwiejszy
łatwa – łatwiejsza – najłatwiejsza
łatwe – łatwiejsze – najłatwiejsze
easy – easier – easiest

To form the comparative of Polish adjectives ending in -eki or -oki, such endings are dropped before adding -szy, -sza, -sze. Take, for instance, the adjectives daleki (far) and wysoki (high):

daleki – dalszy – najdalszy
daleka – dalsza – najdalsza
dalekie – dalsze – najdalsze
far – farther – farthest

wysoki – wyższy – najwyższy
wysoka – wyższa – najwyższa
wysokie – wyższe – najwyższe
high – higher – highest

The Polish for God Most High is Bóg Najwyższy. At Genesis 14:19-20, King Melchizedek says: «Niech będzie błogosławiony Abram przez Boga Najwyższego, Stwórcę nieba i ziemi! Niech będzie błogosławiony Bóg Najwyższy, który w twe ręce wydał twoich wrogów!» Translated into English: «Niech będzie błogosławiony Abram (blessed be Abram) przez Boga Najwyższego, Stwórcę nieba i ziemi! (by God Most High, Creator of heaven and earth). Niech będzie błogosławiony Bóg Najwyższy (blessed be God Most High), który w twe ręce wydał twoich wrogów!» (who into thy hands did give forth thy foes).

To conclude, I leave the reader with four irregular formations: i) dobry – lepszy – najlepszy (good – better – best); ii) zły – gorszy – najgorszy (bad – worse – worst); iii) duży – większy – największy (great – greater – greatest); iv) mały – mniejszy – najmniejszy (little – lesser – least). It is at Genesis 1:16 where we read that God made two great lights to rule the day and the night: Bóg uczynił dwa duże ciała jaśniejące: większe, aby rządziło dniem, i mniejsze, aby rządziło nocą, oraz gwiazdy. Translated into English: Bóg uczynił dwa duże ciała jaśniejące (God made two great gleaming bodies): większe (the greater), aby rządziło dniem (that it might govern the day), i mniejsze (and the lesser), aby rządziło nocą (that it might govern the night), oraz gwiazdy (and the stars).